Πέραν του καλού και του κακού

Να είσαι “κακό” παιδί έχει κόστος, τεράστιο κόστος.  Απομόνωση, μοναξιά, πόνο, απόρριψη. Και ο πόνος είναι πράγμα εθιστικό. Τον χρειάζεσαι για να νοηματοδοτείς το είναι,  γίνεται ταυτότητα, αφήγημα μιας μοίρας γραμμένης θαρρείς, στο πιστοποιητικό της γέννησης σου.

hands-984032_640

Τα “κακά”  παιδιά   περιγράφουν τον εαυτό  τους  και ταυτόχρονα τον βιώνουν ως  apriori ελλειμματικό, διαταραγμένο  και σατανικό, στη βάση ενός ταυτολογικού σχήματος, που δίκην αυτοεκπληρούμενης προφητείας, ταυτίζει τις  αιτίες και τα αποτελέσματα τους, τα χαρακτηριστικά και τις  συμπεριφορές σε διαρκώς αλληλοτροφοδοτούμενους φαύλους κύκλους απαξίωσης και οδύνης.

Τα “κακά” παιδιά  είναι  συνήθως γοητευτικά. Τραβάνε σαν μαγνήτης τα βλέμματα, βλέμματα λύπης, συμπόνοιας, κατανόησης ίσως και μιας κρυφής ζήλιας για την ανερμάτιστη και ελευθεριάζουσα ζωή τους. Μπορείς φυσικά  να τα απορρίψεις (και οι περισσότεροι άνθρωποι τα απορρίπτουν),  αλλά δεν μπορείς να μην συγκινηθείς  απ το δράμα και το “δράμα” τους. Παρότι η συμπεριφορά τους γενικά τρομάζει τους ανθρώπους, τα “κακά” παιδιά  θα βρούνε αγκαλιές πρόθυμες να ζεστάνουν την παγωνιά τους,  καρδιές  έτοιμες να ανησυχήσουν στην αγωνία τους, ώτα ευήκοα για τις χαμένες στα βάθη της ψυχής και του χρόνου ιστορίες τους.

Τα “κακά”  παιδιά χαρακτηρίζονται  από σκληρότητα, αντοχή, ανθεκτικότητα, κυνισμό και αλαζονεία. Το παρελθόν τους λειτουργεί ως συγχωροχάρτι , ως κολυμπήθρα του Σιλωάμ για να ξεπλυθούν οι αμαρτίες του χθες, η αδράνεια του σήμερα, και το νομοτελειακά απαράλλαχτο,  του αύριο.

Αλλά υπάρχει αλίμονο, διαβάθμιση στον πόνο. Όσο σκληρά κι αν προσπαθήσει ένα “κακό” παιδί σπάνια θα βρεθεί στην επίζηλη θέση να βιώσει  τον απόλυτο πόνο και την απόγνωση που βιώνει στην ζωή του,  το “καλό”  παιδί. Αυτός ο γυαλισμένος φλώρος με το διαρκές χαμόγελο και τα κατεβασμένα μάτια.

 

Α, όχι τα “καλά” παιδιά  δεν έχουν γοητεία, δεν παρουσιάζουν κανένα ενδιαφέρον, είναι συνήθως βαρετά και προβλέψιμα, παίζουν με τους κανόνες, είναι φρόνιμα, υπάκουα, εξυπηρετούν, φροντίζουν, δεν μιλάνε κυρίως αυτό, δεν μιλάνε ποτέ!  Τα “καλά”  παιδιά  δεν θα βρουν αυτιά πρόθυμα να ακούσουν τις βαρετές τους  ιστορίες,  όχι φυσικά πως το επιδιώκουν κιόλας, ούτε κανένας θα ασχοληθεί στα σοβαρά  με τον πόνο που κρύβουν τόσο επιδέξια απ τους ανθρώπους.

Τα “καλά” παιδιά παιδιά  δεν κλέβουν, δεν δέρνουν, δεν παίρνουν ναρκωτικά, δεν σπέρνουν  τον πανικό και το χάος γύρω τους. Συνήθως είναι προσηλωμένα σε ένα επιβαλλόμενο καθήκον. Ο μεγάλος αδερφός, το σοφό μυαλό, ο σύμβουλος, ο φροντιστής της γιαγιάς, ο θηριοδαμαστής για τον “κακό” αδερφό. Και μεγαλώνοντας,  ο σωτήρας γιατρός, αστυνομικός, νοσηλευτής, ναυαγοσώστης, ή πυροσβέστης.

Τα “καλά” παιδιά  δεν έχουν ανάγκες, δεν έμαθαν βλέπεται  να έχουν τέτοιες,  χρόνια απασχολημένα με τις ανάγκες των άλλων, δεν ανέπτυξαν  μηχανισμούς αναγνώρισης και αξιολόγησης των δικών  τους συναισθημάτων, αισθάνονται  δια μέσω των άλλων, ευτυχούν ή δυστυχούν πλήρως συντονισμένα με την ευτυχία ή την δυστυχία των σημαντικών άλλων στην ζωή τους. Γίνονται με τον τρόπο αυτό εξαιρετικοί αναλυτές των ανθρώπινων συναισθημάτων. Παίρνουν στην ζωή τους αγάπη, σίγουρα παίρνουν, αν και συχνά πληρώνουν την αγάπη με κόστος δυσανάλογα μεγάλο. Άλλα είναι πραγματικά  σε τραγική μοίρα,  μιας και το δικό τους παρελθόν τους δεν εξηγεί,  δεν ερμηνεύει και δεν αιτιολογεί τίποτε στα μάτια των άλλων!

Αν τα “κακά” παιδιά έγιναν κακά εξαιτίας του παρελθόντος, της οικογένειας ή των ελαττωματικών γονιδίων τους , τα “καλά” παιδιά  έγιναν καλά ….γιατί έτσι! Αν τα “κακά”  παιδιά γίνονται κακά γιατί μπορούν, τα “καλά”  γίνονται καλά γιατί απλά δεν θα μπορούσαν να γίνουν κάτι άλλο. Είναι θαρρείς κάτι φυσικό η καλοσύνη να αναβλύζει απ τις καθαρές ψυχές κάτι σαν μια αγιογραφία της σιωπής, της αποστολής, του καθήκοντος, της θυσίας του αληθινού εαυτού….

Έχω γνωρίσει στην ζωή μου “κακά” και “καλά”  παιδιά. Έχω γνωρίσει καλά παιδιά  που γίνανε κακά παιδιά, κακά που γίνανε καλά, καλά και κακά παιδιά  που παγιδεύτηκαν στα περιοριστικά σχήματα των αφηγήσεων τους  και καταστράφηκαν ή αντίθετα που χρησιμοποίησαν την “καλοσύνη” και την “κακία” τους για να μεγαλουργήσουν.

Όσο περισσότερο γνωρίζω τους ανθρώπους τόσο πιο σίγουρος γίνομαι εντέλει  πως το “καλός”  και το “κακός” δεν αφορά τις μονολιθικές ταυτότητες των ανθρώπων, αλλά περισσότερο τις ενδεχόμενες  επιλογές που έχουν να κάνουν με τα αναμενόμενα οφέλη και τα αντίστοιχα κόστη των εκάστοτε συμπεριφορών τους.