Είναι σίγουρα από τις πλέον δημοφιλείς προτάσεις της εποχής! Αλλά τι σημαίνει αλήθεια;

O Gergen (1991), θεωρεί πως η πίστη στον ατομικό νου (individual mind),  αποτελεί έναν απ’ τους θεμέλιους λίθους της Δυτικής παράδοσης.

Αλλά οι μεταμοντέρνοι φιλόσοφοι αμφισβητούν έντονα την αναπαράσταση του εαυτού ως οντότητα (entity) που κατοικεί εντός μας, αντιπαραβάλλοντας την έννοια της κατασκευής. Ο εαυτός μας (ή μήπως οι εαυτοί μας;), οι ταυτότητες μας, κατασκευάζονται μέσα σε συγκεκριμένες ιστορικές και πολιτισμικές κοινότητες λόγου (discource- communities).

Τούτο σημαίνει δύο πράγματα:

Ότι ο εαυτός είναι πρωτίστως μια κοινωνική κατασκευή.

Ότι η διαδικασία κατασκευής του εαυτού διαμεσολαβείται από το λόγο.

Είναι επομένως η γλώσσα που οργανώνει  την πραγματικότητα  γύρω από μια (ή περισσότερες),  λιγότερο ή περισσότερο συνεκτικές αφηγήσεις αυτού που είμαστε.

Και αυτό που νοιώθουμε ότι είμαστε είναι εν τέλη αυτό που εξιστορούμε για εμάς. 

Οι εαυτοί μας,  λέει ο Pearce (1994), μας παραχωρούνται από την κοινωνία, είναι οι αναμενόμενες δράσεις μέσα σε μια συστάδα ενδεχόμενων δράσεων  που κληρονομούνται  από την οικονομική και κοινωνική θέση των γονιών μας εντός των δομών μιας συγκεκριμένης κοινωνίας.

Το φύλο, η θέση, η εθνικότητα, το χρώμα κλπ κατασκευάζονται μέσα από σχέδια συζητήσεων κατά τον ίδιο τρόπο (Pearce, 1994).

Ο εαυτός επομένως είναι μια κατασκευή εξαιρετικά πολύπλοκη, κοινωνικά καθοδηγούμενη και όχι πάντοτε συνειδητή (σίγουρα όχι στο βαθμό που η ορθολογική δυτική σκέψη θα ήθελε να είναι).

Σε αντίθεση με το δυτική αναπαράσταση του εαυτού, υπάρχουν κοινωνίες στις οποίες ο εαυτός δεν γίνεται αντιληπτός παρά μόνο ως επιμέρους των κοινωνικών σχέσεων στις οποίες το υποκείμενο συμμετέχει. Ακόμη όμως και στην Ευρώπη ο όρος εαυτός εκφράζεται πολύ διαφορετικά: στα Ισπανικά  για παράδειγμα είναι πολύ δύσκολο να εκφράσεις την Αγγλική ιδέα του εαυτού.

Η μοντέρνα σκέψη ήθελε τον εαυτό ως κάτι προσωπικό, εσωτερικό, σταθερό και λογικό. Σύμφωνα με αυτή την άποψη το να βρεις τον αληθινό εαυτό ή το να είσαι ο εαυτός σου σημαίνει να είσαι αυθεντικός, αυτόνομος, λογικός και αξιόπιστος. 

Οι μεταμοντέρνα όμως σκέψη αμφισβητεί την δυνατότητα ανακάλυψης του μοναδικού λεξικού του εαυτού.

Υπάρχουμε σε μια συνεχή διαδικασία κατασκευής και ανακατασκευής, λέει ο Gergen, (1991).

Σύμφωνα με αυτή τη λογική η ψυχοθεραπεία δεν γίνεται αντιληπτή ως η ανακάλυψη του αληθινού εαυτού, αλλά ως η σύνθεση των αφηγήσεων και των λόγων για τον εαυτό σε μια μετά-αφήγηση πλουσιότερη  σε περιεχόμενο και πιο συνεκτική σε σχέση με την περιοριστική και κατακερματισμένη αφήγηση  της ψυχικής διαταραχής.

 

Χρησιμοποιήθηκαν αποσπάσματα απ το Βιβλίο: Introduction to Systemic Therapy with Individuals: A Social Constructionist Approach (Basic Texts in Counselling and Psychotherapy) by Fran Hedges

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *